Uyku Apnesi Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Uyku Apnesi Nedir? Neden Olur?

Uyku apnesi hastalığına giriş yapmadan önce uykunun ne olduğuna kısa bir göz atalım. Uykunun sözlük anlamı: “Dış uyaranlara karşı bilincin, bütünüyle veya bir bölümünün yittiği, tepki gücünün zayıfladığı ve her türlü etkinliğin büyük ölçüde azaldığı dinlenme durumu (tdk)” olarak belirtilmiştir.

Genel bir yorum yapmak gerekirse, uyku tüm memelilerde, kuşlarda ve balıklarda gözlenen doğal dinlenme biçimidir.

Uyku Apnesi Nedir?

Kısaca tanımlamak gerekirse uyku esnasında solunumun durmasıdır. Uyku esnasında nefesin durması ve yüzeysel hale gelmesi anlamına gelen uyku apnesi gece boyunca defalarca kez tekrarlayabilir. En sık karşılaşılan uyku rahatsızlıklarından biridir.

Bu sendromda, uyku sırasında birkaç saniye süren geçici boğulmalar yaşanabilir. Bu boğulma anında kandaki oksijen seviyesi düşerek, beynin uyanmasını sağlar. Beyin solunum fonksiyonlarının durduğunu haber vermek için vücudu uyandırır. Bu sorunu yaşayan kişiler gece birkaç defa uyanabilir. Rahatsızlığın farklı alt tipleri bulunur. Hastalığın belirtileri ise apnenin tipine göre değişebilir.

Tipleri Nelerdir?

Başlıca 3 alt tipe ayrılır:

  1. Obstrüktif (Tıkayıcı) Uyku Apnesi: Üst solunum yolunun tıkanmasıyla oluşan hastalık tipidir. En yaygın olarak bu hastalık tipi görülür.
  2. Santral (Merkezi) Uyku Apnesi: Solunumu kontrol eden kaslara beyinden yeterli sinyaller gönderilememesi sonucunda ortaya çıkan hastalık tipidir. Solunum gücü azalır, tıkanma olur.
  3. Bileşik Uyku Apnesi:  Kişide hem obstrüktif hem de santral uyku apnesi birlikte görülür.

Belirtileri Nelerdir?

En önemli belirtisi solunumun durmasıdır. Diğer belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Horlama
  • Uyku sırasında huzursuzluk
  • Sinirlilik
  • Baş ağrısı
  • Konsantrasyon eksikliği
  • Sabah kalkmada zorlanma
  • Uykusuzluk çekme
  • Terleme
  • Ağız kuruluğu

Ayrıca unutkanlık, depresyon, sabah dinç uyanamama ve aşırı derecede uykulu olmak ve yorgunluk hali ise  gündüz gözlenebilen belirtileri arasında sayılabilir.



Uyku Apnesi Nedenleri Nelerdir?

Bu sendrom; yüksek sesle horlayan, aşırı kilolu, yüksek tansiyonlu, burun veya boğaz bozukluğu olan kişilerde daha fazla görülür. Uyku apnesi, kanda düşük seviyelerde oksijen ve yüksek seviyelerde karbondioksit’e neden olur. Burnun içinden başlayarak ağız içine kadar uzanan ve hava yollarını daraltan tüm solunum hastalıklarına bağlı durumlar da bu hastalığa neden olabilir.

Ayrıca yüksek tansiyon ve düzensiz kalp atışı, kalp krizi ve inme veya gündüz uyku hali ile ilişkili olabilir.

Uyku Apnesi Tanı Yöntemleri Nelerdir?

Öncelikle hastalık belirtisi varsa mutlaka bir hekime danışmanız gerekmektedir. Sonra hekiminizin ön muayenesi sonucu herhangi bir  şüphesi var ise sizden uyku testi olarakta bilinen polisomnografi yöntemini isteyecektir.

Uyku laboratuvarında vücuda yerleştirilen elektrotlarla hastanın uykusu izlenmesiyle uygulanan bu test, hastalığın tanısının konmasında faydalı olduğu gibi, apnenin hangi çeşit olduğunun tespit edilmesinde de işe yarıyor. Tüm gece boyunca 6-8 saat sürecinde elektrotlar yardımı ile sizden kayıtlar alınır ve sonrasında uyku uzmanı olan hekimin gözlemleriyle hastalık teşhisi konulur.

Uyku Apnesi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Bu rahatsızlık tedavi edilmesi gereken ciddi bir hastalıktır. Tedavisi, apne çeşidine, derinliğine ve kişinin solunum yollarının özelliğine göre çeşitlenir.

Eğer yapısal bir bozukluk var ise cerrahi bir operasyon gerektirebilir. Bu hastalığın henüz ilaçla tedavisi bulunamamıştır.  Çoğu vakaların tedavisinde, hastanın uyku sırasındaki solunumuna yardımcı olan cihazlar kullanılır. Bu cihazlardan bazıları şunlardır:

  • İleri derecede olan uyku apnesi tedavisi için pozitif hava basıncı veren CPAP(Continious Positive Airway Pressure)(Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı) isimli  cihazı kullanılır. Bu cihazlar uyku esnasında üst hava yollarını devamlı açık tutarak apneyi engeller.

 

  • Tıkayıcı uyku apnesinin daha ağır olan vakalarında hem nefes alma hem de nefes verme durumlarına göre özel olarak hava basıncını ayarlayan BIPAP (Bi-level Positive Airway Pressure) veya VPAP™ (Variable Positive Airway Pressure) cihazları kullanılır. Bu cihazlar bileşik uyku apnesinin hafif vakalarının tedavisinde de başarılı sonuçlar vermektedirler.

 

  • Bileşik ve merkezi tipteki apne tedavisinde, özellikle durumu ağır olan hastalarda, uyku sırasında nefes alış verişi çeşitli değişik tekniklerle düzenleyen APAP (Automatic Positive Airway Pressure), xPAP ST (Spontaneous Time) veya ASV (Adaptive servo-ventilation) cihazları kullanılmaktadır.

Not: Burada yer alan bilgiler tamamen bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Kesinlikle bir tanı ve tedavi yöntemi sunmamaktadır. Bu belirtileri taşıyıp, hastalıktan şüpheleniyorsanız, alanında uzman bir doktora başvurmanız önerilir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir